Sáng 29/8, tại "Hội thảo Quốc gia về ứng dụng Công nghệ thông tin trong giáo dục", Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân cho biết, về lâu dài công nghệ thông tin sẽ giúp rút ngắn thời gian học và học đại học có thể chỉ còn 3 năm. VnExpress.net trao đổi với ông về vấn đề này....
Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân. Ảnh: T.D
- Phó thủ tướng có thể cho biết tại sao Bộ
GD&ĐT lại chọn chủ đề của năm học này là "Đẩy mạnh triển khai ứng
dụng Công nghệ thông tin trong đổi mới phương pháp dạy và học"?
- Để nâng cao hiệu quả giáo dục, từng thời điểm phải
chọn biện pháp ít tốn kém nhưng lại hiệu quả nhất. Hai năm trước ngành
không chọn Công nghệ thông tin làm chủ đề năm học bởi lúc đó quan trọng
nhất là thiết lập môi trường sư phạm. Sau khi thực hiện "Hai không",
nền tảng giáo dục được thiết lập, ý chí học tập cũng tăng lên, chúng ta
mới có điều kiện để đưa công cụ vào giảng dạy để người học tiếp thu tốt
hơn.
- Trước thực trạng thiếu thốn về cơ sở hạ tầng,
cũng như giáo viên Tin học, vậy làm thế nào để giáo viên và học sinh
nhận thức được tầm quan trọng của công nghệ thông tin?
- Hồi xưa, giáo viên không dùng máy tính nhưng chúng
tôi vẫn thành học sinh giỏi. Học bằng đèn dầu, dưới nửa tầng hầm, vậy
mà vẫn làm được Tiến sĩ. Vấn đề cốt yếu chính là động lực người học và
phương pháp dạy học.
Phương pháp là gốc còn công cụ công nghệ thông tin là
cái đi kèm. Nếu dạy theo phương pháp thụ động thì tôi có thể chiếu lên
tường tất cả các thứ nhưng học trò cũng chỉ nhìn chứ không thảo luận,
không phân tích. Còn nếu tôi khuyến khích các em thảo luận mà không có
máy tính thì tôi vẫn có thể viết lên bảng hoặc vẽ ra giấy cho các em
xem. Nhưng nếu, có công nghệ thông tin thì việc giảng dạy tăng tốc độ
hơn nhiều. Trong một giờ có thể đưa ra nhiều ví dụ mà nếu viết những
thứ đó lên bảng sẽ rất lâu. Hoặc có thể đưa dữ liệu để các em cùng suy
nghĩ, gợi mở mà lúc đó không cần nói.
Như vậy, công nghệ thông tin làm cho công nghệ giáo
dục tăng tốc độ và tăng hiệu quả hơn. Về lâu dài, bản chất của việc học
sẽ ngắn đi bởi khối lượng và nội dung truyền đạt trong một giờ học tăng
lên. Thay vì học 4 năm, sau này có thể học 3 năm đại học. Nhiều nước đã
học 3 năm rồi. Dùng công nghệ thông tin, lúc đầu sẽ hơi vất vả nhưng
cuối cùng công việc hiệu quả thì nhà giáo và học sinh sẽ chọn.
- Bộ GD&ĐT đã chuẩn bị như thế nào cho mục tiêu này?
- Bộ xác định, để thực hiện hiệu quả phải có 4 chuẩn.
Về chuẩn nhận thức, sau 2 năm vận động chung, hy vọng năm nay nhận thức
sẽ chuyển biến. Về chuẩn kỹ năng, hiện còn hạn chế nhưng nếu sớm hướng
dẫn sẽ đạt được và giáo viên ở mỗi cấp đều dùng được máy tính.
Chuẩn thứ ba cũng là chuẩn rất khó là chuẩn hạ tầng
kèm theo chi phí. So với 2 năm trước, dịch vụ viễn thông hiện rẻ hơn,
nhiều công ty đưa ra các gói cước rất rẻ nên mới có điều kiện áp dụng
toàn quốc. Chuẩn thứ tư là có các công cụ phần mềm thực hiện. Ngoài các
phần mềm mua, hiện còn có các phần mềm mở miễn phí và chúng ta có thể
vận động giáo viên dùng các phần mềm này.
Với mục tiêu sau 2010, toàn ngành phải bước vào tư
thế hội nhập, nếu chúng ta khởi động bây giờ thì vẫn có 2 năm chuẩn bị
để đạt trình độ như vậy. Tuy nhiên, Bộ đã phải chuẩn bị trước một năm
để Cục Công nghệ Thông tin nghiên cứu thực tiễn, tìm đối tác cung cấp
hạ tầng nên năm nay mới triển khai được. Ngày 1/9, tôi sẽ ký chỉ thị về
tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong trường học đến năm 2012.
Cục trưởng Quách Tuấn Ngọc. Ảnh: T.D.
Tiến sĩ Quách Tuấn Ngọc, Cục trưởng Cục Công nghệ Thông tin (Bộ GD&ĐT):
Đối với môn Tin học, chương trình phải rất mềm dẻo, không nên cứng
nhắc. Ví như, soạn chương trình lớp 12 mới được học Internet, nhưng
thực chất, học sinh lớp 5 có thể ra ngoài cửa hàng, một lúc đã học xong
kiến thức này. Hơn nữa, về soạn thảo văn bản, không nhất thiết phải dạy
Microsoft Word (có bản quyền) mà có thể dạy bộ Writer của Open Office
(miễn phí).
Cách học môn Tin cũng rất khác so với các môn học
khác. Thông thường, các môn đều phải học tuần tự mà tiến còn Tin học
lại học nhảy cóc, cái gì cần thì học. Học sinh đâu cần biết kiến thức
cơ bản về công nghệ thông tin, chỉ cần ngồi vào máy, biết mấy thao tác
cơ bản là có thể ngồi tìm kiếm thông tin.
Thứ hai, đặc tính của Công nghệ thông tin là không
phải học theo vòng xoáy trôn ốc, những kiến thức sau sâu hơn kiến thức
trước. Các em chỉ cần học một lần, năm sau không cần nâng cao bởi học
xong là có thể tự nâng cao kiến thức.
Hơn nữa, cần phải có chuẩn chung cũng như cơ chế bắt
buộc cho việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục. Ví dụ, kỹ
năng của một giám đốc Sở về Công nghệ thông tin như thế nào là đạt
chuẩn? Kỹ năng soạn thảo văn bản, bảng tính điện tử và Internet là
đương nhiên, nhưng phải còn những kỹ năng khác như quản lý giáo dục
trên mạng, xử lý thông tin...
Sắp tới, công tác thi đua, đánh giá cũng được chú
trọng. Thí dụ, sẽ phải đánh giá xếp hạng website của các trường đại
học. Đẳng cấp các trường đại học thế nào sẽ được thể hiện trên website.
Tất cả các thông tin, hoạt động của trường phải đầy đủ, chính xác, kịp
thời trên website...
[VnExpress]